Günümüzden seneler önceye gittiğimizde, bir turizm işletmesinde kullanılan donanım sistemlerini sıralamak oldukça basitti. Yazıcı, faks, bilgisayar ve telefonlar bir işletmenin sahip olması gereken teknolojik donanımı fazlasıyla sağlamaktaydı. Ancak, endüstri 4.0’ın hayatımıza girmesi ile birlikte her sektör gibi turizm sektörü de etkilendi ve büyük bir değişime uğradı. Bu değişimler beraberinde, seyahat eden kişinin yolculuğu boyunca yepyeni teknolojik donanım sistemleri ile tanışmasına yol açtı. Bu donanımların büyük bir kısmı yapay zeka ile çalışmakta ve turizm endüstrisine birçok fayda sağlamaktadır. Ek olarak, bütün dünyayı etkileyen ve değiştiren pandemi süreciyle birlikte, özellikle turizm ve seyahat endüstrisinde meydana gelen krizler, müşterilerin hijyen ve temassız hizmete gösterdiği talep artışı gibi durumlar, yapay zeka teknolojileri ve robot kullanımının artmasına sebep olmuştur. Konunun en heyecanlı ve eğlenceli kısmına gelmeden önce temelini oluşturan birkaç kavrama değinmek faydalı olacaktır.
İçindekiler
Yapay Zeka Nedir?
Bugüne kadar beşeri ve doğal unsurları birçok kez duymuşsunuzdur. Yapay zekanın tanımını ezberlemeden anlamanın en verimli yolu, tanıdık terimlerin üzerinden gitmek olacaktır. Yapay zekayı tanımlarken daha çok beşeri faktörler ile benzetmeler yapılabilir. Beşeri unsurlar, insanların belirli ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla doğada meydana getirdiği değişikliklerdir. Beşeri unsur ve yapay zekanın en büyük benzerliği de insanoğlu tarafından yapılması diyebiliriz. Ancak, bu sefer söz konusu olan köprü, bina, yol olmayıp insanoğlunun kendi doğasını, beynini, zihnini taklit eden bilgisayarlar veya bilgisayarlar tarafından yönetilen robotlar üretmesidir. Yapay zeka teknolojileri sayesinde insanın bir işi gerçekleştirmek için sarf ettiği fiziksel çaba azalırken, her ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın bir yapay zekanın sahip olamayacağı yaratıcılık, problem çözme gibi insansı özellikleri ön plana çıkmaktadır. Kısaca yapay zeka ile ilgili, ‘bilgisayarların veya bilgisayar tarafından yönetilen robotların insan zekasını taklit ederek çeşitli görevleri yerine getirmesidir’ tanımını yapabiliriz.
Robot Nedir?
Elektro-mekanik bir cihaz olan robot, bilgisayar algoritmasına bağlı olarak çalışan ve bu sayede algılama yeteneğine sahip olan makinelerdir. Günümüzde, sağlıktan ulaşıma birçok sektörde robotlar, insanların yapabileceği görevleri devralarak büyük kolaylık ve hız sağlamaktadır.
Turizmde Yapay Zeka Teknolojileri ve Robotlar
Turizm ve seyahat endüstrisinde robot kullanımı gittikçe yaygınlaşmakta ve havaalanlarından otel mutfağına kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Robot kullanımı misafirler için farklı bir deneyim yaratırken, turizm endüstrisinde çalışmakta olan kişilerin de işini kolaylaştırmakta ve daha fazla önem arz eden görevlere yoğunlaşmasını sağlamaktadır. Peki, dünya genelinde turizm ve seyahat endüstrisinde kullanılmakta olan yapay zeka teknolojileri ve robotlar nelerdir? Gelin, otel işletmelerinde, ulaştırma işletmelerinde ve yiyecek-içecek işletmelerinde kullanılan yapay zeka teknolojilerini ve robotları birlikte inceleyelim.
Otel İşletmelerinde Yapay Zeka ve Robot Kullanımı
Robotik Bagaj Muhafazası
Aşağıda fotoğrafını görmüş olduğunuz, misafirlerin otele giriş öncesi ve çıkış sonrasında harcadıkları boş zaman esnasında bagajlarını muhafaza etme görevini üslenen robot, New York’ta bulunan Yotel isimli işletmenin bir çalışanı. Üstelik bir ismi de var. Yobot. Bu robotik kol, yaklaşık 225 kiloya kadar yük taşıyabiliyor ve her gün neredeyse 300 adet bagajı yerine yerleştiriyor. Misafirlerin Yobot’u kullanabilmesi için yapması gerekenler ise şu adımları takip ediyor; (i) dokunmatik ekrana bagaj sayılarını girmek, (ii) kilosunu girmek ve (iii) kendilerine verilen pin numarasını ve isimlerini girerek bagajlarını belirtilen alana yerleştirmek. Yobot bu işlemlerden sonra kendilerine kod içeren bir fiş veriyor ve misafirler bu fişle birlikte istedikleri zaman bagajlarını geri alabiliyor.
Yazımızın başında da değinildiği gibi, bu tür robotik yapay zeka teknolojileri iş istihdamını tehdit etmek yerine, otel çalışanlarının iş yükünü azaltarak misafirlerin istek ve ihtiyaçlarına odaklanmasını sağlıyor. Bu sayede daha kaliteli bir hizmet sunulmasına yardımcı oluyor.
Dijital Konsiyerj
Konsiyerj, otellerde ön büro departmanına bağlı olarak çalışan ve misafirlerin otel dışında gerçekleştirmek istedikleri bütün aktivitelerle ilgilenen, ayarlamalarını yapan (ulaşım biletleri, konser gibi aktiviteler v.b.) bir birimdir. New York’ta bulunan Renaissance Midtown Hotel büyük bir değişikliğe giderek konsiyerj hizmetini dijitalleştirmiştir. ‘The Discovery Portal’ isimli etkileşimli duvar, misafirlere otel içi ve otel dışı birçok bilgi sağlayan ve görev yerine getiren tam zamanlı bir çalışandır. Misafirler, duvara yansıyan bu hologramda ki eğlence, yeme-içme gibi çeşitli kategorileri seçerek ayarlamalarını yapabilmektedir.
Robotik Uşak
İsminden de anlaşılacağı gibi robotik uşak, misafirleri memnun etmek için çalışan ve bütün isteklerini yerine getiren yeni nesil bir teknolojidir. Robotik uşağın görevleri arasında misafirleri karşılamak, odalarına servis yapmak ve hatta onları dans ederek eğlendirmek bulunmaktadır.
Mobil Oda Anahtarları
Dijital oda anahtarı veya mobil anahtar, misafirlerin telefonlarında ki uygulamayı kullanarak odalarının kapısını açmasını sağlayan bir sistemdir. Günümüzde birçok otel bu teknolojik yaklaşımı benimsemiş ve mobil oda anahtarlarını kullanmaya başlamıştır. Geleneksel otel kartlarının yarattığı sorunlardan biri olan manyetiğinin bozulması ve kaybolması gibi envanter kontrolünü zorlaştıran durumlar ortadan kalkarak maliyetin düşmesini sağlayan sistem, plastik kullanımı da azaltır ve çevre dostu bir yaklaşımın sergilenmesine olanak tanır.
Kiosk
Kiosk sistemleri, misafirlerin uzun bekleme sürelerine maruz kalmadan otele giriş yapmasını, konaklama ücretlerini ödemelerini, oda kart veya anahtarlarını almalarını sağlamaktadır. Araştırmalar, misafirlerin resepsiyon personeli ile etkileşime geçmek yerine, hızlı bir şekilde giriş ve çıkış işlemlerini yapmayı tercih ettiklerini göstermektedir. Kısacası, kiosk sistemlerini kullanarak misafir memnuniyetini artırmak mümkündür.
Ulaştırma İşletmelerinde Yapay Zeka ve Robot Kullanımı
Biyometrikler
Biyometrikler, yüz tanıma teknolojisini kullanarak kimlik doğrulama, check-in ve bilet alımı gibi çeşitli işlemleri herhangi bir etkileşime girmeden gerçekleştiren sistemlerdir. Bu sayede yolcular, daha hızlı işleyen ve daha güvenli bir uçuş deneyimi yaşamaktadırlar.
Robotik Asistanlar
Havaalanlarında müşteri hizmetlerine destek veren insansı robotlar kullanılmaya başlanmıştır. Bu insansı robotlar, dokunmatik ekranları kullanılarak ihtiyacı olan yolculara rehberlik sağlamaktadırlar. Gerektiğinde yolculara biniş kapılarına kadar eşlik eden insansı robotlar, havaalanı ile ilgili bilgiler sağlayabilmekte ve sorulara cevap verebilmektedir.
Yiyecek ve İçecek İşletmelerinde Yapay Zeka ve Robot Kullanımı
Robotik Mutfak Sistemleri
Yiyecek ve içecek işletmelerinde çeşitli görevler üstlenen birçok robotik mutfak sistemleri bulunmaktadır. Özellikle, robotik ekipman fiyatlarında ki düşüş, bu sektörde hizmet veren işletmecileri robot kullanmaya teşvik etmekte ve bu sayede maliyetlerini düşürürken, verimliliklerini artırmaktadır. Günümüzde, hamburger, pizza ve salata yapan, kokteyl hazırlayan robotik mutfak sistemlerinin kullanıldığı görülmektedir.
Robot Garsonlar
Ülkemizde ve dünya genelinde örneği görülen, robot garson çalıştıran işletmelerin sayısı artış göstermektedir. Özellikle, pandemi sebebiyle müşteriler tarafından daha az temasın talep edilmesi, robot garson kullanımına olan ilginin daha da çok artacağına dair bir işarettir. Robot garsonlar, müşterileri karşılama, masalarını gösterme, mutfaktan yiyecekleri alma, servis etme ve boş tabakları mutfağa götürme gibi fonksiyonları yerine getirebilmektedir.
Sipariş Kioskları
Müşterilerin siparişlerini kendilerinin vermesine ve ödemelerini yapmasına imkan sağlayan kiosklara yönelik ilgi her geçen gün artış göstermektedir. Kullanılan sistem, kolay ara yüzü ve sunduğu dijital deneyim ile müşterilerin beklentisini karşılamaktadır. Bunların yanı sıra, müşterilerin siparişleri üzerinde ki kontrolünü artırarak ve özelleştirmelerine olanak sağlayarak işletmeye değer katar ve rakiplerinden farklılaştırır.
